HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ HỘI CHỨNG GIỐNG PARKINSON DO DÙNG THUỐC ATK (Neuroleptic - induced Parkinsonism)

Thứ tư - 22/06/2016 23:51
I. Khái niệm
II. Tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng
III. Xử trí
HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ HỘI CHỨNG GIỐNG PARKINSON  DO DÙNG THUỐC ATK (Neuroleptic - induced Parkinsonism)
I. Khái niệm
          Hội chứng giống Parkinson do dùng thuốc ATK tiến triển một cách từ từ kín đáo, xuất hiện sau 1 - 3 tuần điều trị bằng ATK (90% xảy ra trong 72 ngày đầu điều trị). Thường gặp ở người già, phụ nữ nhiều hơn người trẻ và nam giới, ở khoảng 20 - 40% các bệnh nhân được dùng ATK.
          Sinh lý bệnh: ATK chiếm chỗ DA ở vị trí D2 (nhân đuôi) trong bệnh Parkinson các nowrron Dopamine này bị thoái hóa tự nhiên. Sự xuất hiện Parkinsonism tăng lên cùng với tăng liều ATK và một phần tùy thuộc vào tính nhạy cảm của các thể.
          Bộ 3 triệu chứng đặc trưng là:
- Run: xuất hiện muộn hơn các triệu chứng khác trong quá trình điều trị.
- Co cứng tăng trương lực (Rigidity)
- Vận động chậm chạp, giảm động tác xuất hiện sớm và phổ biến nhất
II. Tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng
1. Có một hoặc nhiều hơn các dấu hiệu, triệu chứng sau đây xuất hiện có liên quan với việc sử dụng thuốc ATK.
- Run kiểu Parkinson: mạnh, có nhịp điệu, run mạnh lúc nghỉ ngơi với tần số từ 3 - 6 chu kỳ/giây, run rõ rệt nhất ở các chi, đầu, miệng và lưỡi.
- Co cứng cơ kiểu Parkinson: là một sự rối loạn trầm cảm cơ, là các mức độ căng thẳng về cơ bắp có thể thấy dấu hiệu bánh xe răng cưa (cogwhell) hoặc dấu hiệu ống chì (leade) ở các chi và khớp.
- Mất trương lực cơ (Akinesia), vận động chậm chạp, giảm động tác.
+ Giảm mất sự sinh động trên nét mặt làm cho mặt BN giống như đeo mặt nạ
+ Các vận động cánh tay động tác giảm khi bệnh nhân đi lại và rấy khó kahwn khi bắt đầu vận động… làm mất tính tự nhiên trong dáng điệu, cử chỉ và vận động cơ thể.
+ Triệu chứng mõm thỏ (Rabbit): run môi và các có quanh miệng.
2. Các triệu chứng này phát sinh trong vòng vài tuần sau khi bắt đầu tăng liều ATK hoặc giảm liều các thuốc điều trị/dự phòng các triệu chứng ngoại tháp.
3. Các triệu chứng này không được gắn vào các rối loạn tâm thần khác như căng trương lực, triệu chứng âm tính trong TTPL, hạn chế tâm thần vận động trong một giai đoạn trầm cảm. Cần lưu ý nếu các triệu chứng xẩy ra trước khi dùng thuốc ATK, các triệu chứng không giảm bớt đi sau khi đã hạ liều ATK hoặc dùng các thuốc kháng cholinergic.
4. Các triệu chứng trên không phải do một thuốc nào khác gây ra (không phải thuốc ATK) không do một bệnh thần kinh hoặc nội khoa khác gây ra (bệnh Parkinson, Wilson…) Cần lưu ý khi các triệu chứng xuất hiện trước khi dùng thuốc ATK, có các dấu hiệu thần kinh khu trú không giải thích được hoặc các triệu chứng ngày càng tăng mặc dù chế độ điều trị không thay đổi.
III. Xử trí
- Giảm liều thuốc ATK hoặc thay thuốc ATK khác.
- Dùng các thuốc chống ngoại tháp (kháng cholinergic, amantadine, kháng histamin, Benzodiazepine)
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Bạn có thích thư viện phác đồ hiện tại?

Liên kết Website
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây