Các kỹ thuật tầm soát ung thư vòm họng: Phát hiện sớm tổn thương, chủ động bảo vệ sức khỏe

• 2026/08/13 03:27

Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính vùng đầu cổ có vị trí đặc biệt vì khối u nằm sâu phía sau khoang mũi, gần nền sọ và các cấu trúc quan trọng. Đáng lưu ý, ở giai đoạn sớm, bệnh thường biểu hiện không điển hình, dễ bị nhầm với viêm mũi xoang, viêm họng hoặc các bệnh lý tai mũi họng thông thường. Vì vậy, chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh hoặc chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt mới đi khám có thể khiến việc phát hiện bệnh bị trì hoãn.

Tầm soát đúng cách không có nghĩa là thực hiện thật nhiều xét nghiệm, mà là lựa chọn đúng phương pháp, đúng đối tượng và được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kết quả một cách tổng thể.

Vì sao ung thư vòm họng dễ bị bỏ sót ở giai đoạn sớm?

Vòm họng nằm ở vị trí khá sâu phía sau mũi, vì vậy người bệnh khó tự quan sát được những thay đổi bất thường tại khu vực này. Hơn nữa, các biểu hiện ban đầu thường không đặc hiệu. Một người có thể chỉ cảm thấy nghẹt mũi một bên, ù tai kéo dài, đau họng nhẹ hoặc xuất hiện cảm giác vướng khi nuốt. Những triệu chứng này dễ bị quy cho cảm cúm, viêm xoang hoặc viêm họng và tự điều trị tại nhà.

Cần lưu ý rằng ung thư vùng đầu, mặt, cổ có thể có những biểu hiện như đau hoặc sưng vùng họng, khàn tiếng, khó nuốt, nghẹt mũi kéo dài, chảy máu mũi bất thường, khó thở… nhưng các biểu hiện rõ ràng thường xuất hiện khi bệnh đã tiến triển.

Chính vì vậy, thay vì chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng, việc theo dõi những dấu hiệu bất thường và tầm soát đúng cách có ý nghĩa quan trọng.

Khám chuyên khoa Tai Mũi Họng: Bước đầu tiên để nhận diện nguy cơ

Trước khi thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, thói quen sinh hoạt, các yếu tố nguy cơ và những triệu chứng người bệnh đang gặp phải. Một số yếu tố cần lưu ý gồm hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên, chế độ ăn nhiều thực phẩm muối, lên men, tiền sử gia đình có người mắc ung thư vòm họng và nhiễm virus Epstein-Barr (EBV).

Người bệnh cũng cần thông báo cho bác sĩ nếu xuất hiện các biểu hiện kéo dài như nghẹt mũi một bên, chảy máu mũi, ù tai hoặc nghe kém một bên, đau đầu, đau họng, nuốt vướng hay nổi hạch vùng cổ.

Điều quan trọng là những triệu chứng này không đồng nghĩa với ung thư vòm họng. Chúng có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý lành tính khác. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc tái diễn, việc khám chuyên khoa sẽ giúp xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị kéo dài.

Siêu âm hạch cổ – không bỏ qua dấu hiệu bất thường vùng cổ

Hạch cổ có thể to lên do nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là do nhiễm trùng hoặc viêm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hạch cổ bất thường có thể liên quan đến bệnh lý ác tính vùng đầu cổ.

Siêu âm hạch vùng cổ là phương pháp không xâm lấn, không sử dụng tia X và có thể hỗ trợ đánh giá vị trí, kích thước cũng như một số đặc điểm hình thái của hạch. Siêu âm hạch vùng cổ được kết hợp với khám chuyên khoa, xét nghiệm và nội soi nhằm tạo thành một quy trình đánh giá tương đối toàn diện vùng vòm họng – hạ họng.

Siêu âm hạch vùng cổ tại Bệnh viện Bãi Cháy

Nội soi – kỹ thuật quan trọng để quan sát trực tiếp vùng vòm họng, hạ họng

Do vị trí giải phẫu nằm sâu, những tổn thương ở vòm họng và hạ họng có thể khó quan sát bằng khám thông thường. Nội soi Tai Mũi Họng bằng ống mềm giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc vòm họng, hạ họng và thanh quản. Qua đó có thể phát hiện những tổn thương như vùng niêm mạc bất thường, khối sùi, loét, polyp hoặc những thay đổi nghi ngờ cần kiểm tra thêm.

Nội soi tai mũi họng ống mềm tại Bệnh viện Bãi Cháy

Đây là một trong những kỹ thuật có giá trị trong phát hiện sớm các bất thường vùng vòm họng, hạ họng và thanh quản. Tùy vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi, làm thêm chẩn đoán hình ảnh hoặc sinh thiết khi cần.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng phát hiện một tổn thương nghi ngờ qua nội soi không đồng nghĩa với chẩn đoán ung thư. Muốn xác định bản chất ác tính, trong những trường hợp phù hợp, bác sĩ cần lấy mẫu mô để xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Xét nghiệm máu – hỗ trợ đánh giá, không phải "xét nghiệm duy nhất" để phát hiện ung thư

Một hiểu lầm khá phổ biến là chỉ cần làm xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm dấu ấn ung thư là có thể biết mình có mắc ung thư hay không. Thực tế, không có một xét nghiệm máu đơn lẻ nào có thể thay thế hoàn toàn khám lâm sàng, nội soi và các phương pháp chẩn đoán cần thiết.

Trong đánh giá nguy cơ và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm máu phù hợp. Kết quả xét nghiệm được bác sĩ giải thích, tư vấn dựa trên triệu chứng, thăm khám và các kết quả cận lâm sàng khác.

Khi nào cần chẩn đoán hình ảnh hoặc sinh thiết?

Khi phát hiện tổn thương đáng ngờ, bác sĩ có thể chỉ định thêm CT hoặc MRI để đánh giá vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn của khối tổn thương và tình trạng hạch vùng cổ. Đây là những phương pháp thường được sử dụng trong quá trình đánh giá chuyên sâu ung thư vùng đầu cổ.

Bác sĩ có thể chỉ định thêm CT hoặc MRI khi phát hiện tổn thương đáng ngờ

Trong trường hợp tổn thương nghi ngờ ác tính, sinh thiết và xét nghiệm giải phẫu bệnh mới là cơ sở quan trọng để xác định bản chất mô bệnh học. Vì vậy, tầm soát và chẩn đoán ung thư là một quá trình nhiều bước, không nên đánh đồng kết quả của một xét nghiệm riêng lẻ với kết luận mắc bệnh.

Khi nào nên chủ động kiểm tra?

Không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng nặng mới đi khám. Đặc biệt, cần chú ý khi có:

• Nghẹt mũi hoặc chảy máu mũi kéo dài, nhất là một bên
• Ù tai, giảm thính lực không rõ nguyên nhân
• Đau họng, nuốt vướng kéo dài
• Khàn tiếng dai dẳng
• Xuất hiện hạch cổ bất thường
• Các triệu chứng tai mũi họng tái diễn hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường

Người có yếu tố nguy cơ cao cũng nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thời điểm kiểm tra phù hợp.

Ai nên chủ động tầm soát ung thư vòm họng?

Những người có nguy cơ cao hoặc xuất hiện triệu chứng kéo dài nên được bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Đặc biệt là:

• Người trên 40 tuổi
• Người hút thuốc lá lâu năm
• Người thường xuyên sử dụng rượu bia
• Người thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, hóa chất hoặc môi trường ô nhiễm
• Người có tiền sử bệnh lý Tai Mũi Họng mạn tính
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư vùng đầu cổ
• Người bị đau họng, khàn tiếng, nuốt vướng kéo dài
• Người xuất hiện hạch cổ bất thường, nghẹt mũi một bên hoặc chảy máu mũi không rõ nguyên nhân

Chủ động tầm soát với Gói khám sàng lọc phát hiện sớm khối u vòm họng – hạ họng tại Bệnh viện Bãi Cháy

Nhằm đáp ứng nhu cầu kiểm tra sức khỏe chuyên sâu của người dân, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai Gói khám sàng lọc phát hiện sớm khối u vòm họng – hạ họng, kết hợp khám chuyên khoa, xét nghiệm, siêu âm hạch cổ và nội soi hạ họng – thanh quản ống mềm.

Gói khám có chi phí 1.310.800 đồng/người/lần, giúp người dân chủ động kiểm tra sức khỏe vùng Tai Mũi Họng với danh mục được thiết kế tập trung vào các bất thường tại vòm họng – hạ họng.

Điều quan trọng nhất là tầm soát không nhằm tạo thêm lo lắng, mà giúp mỗi người biết rõ tình trạng sức khỏe của mình và có hướng xử trí phù hợp khi phát hiện bất thường. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang có những triệu chứng Tai Mũi Họng kéo dài, đừng chờ đến khi bệnh biểu hiện rõ rệt mới đi khám. Chủ động kiểm tra đúng thời điểm chính là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe và nâng cao cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Quý khách có nhu cầu tư vấn về các gói khám sức khỏe hoặc đặt lịch khám tại Bệnh viện Bãi Cháy, vui lòng liên hệ:

Tổng đài Chăm sóc khách hàng: 1900 96 96 94

Email: cskh.bvbc@mail.com

Thanh Huyền